Zamanlar Ötesi Çok Yönlü Bir İlham Kaynağı: Bernard Rudofsky
Güncelleme tarihi: 10 Nis 2021
1905 Viyana doğumlu mimar, tasarımcı, gezgin, eğitimci, koleksiyoner ve sosyal tarihçi. Bernard Rudofsky'i tanımamızı sağlayan en önemli çalışması, hiç kuşkusuz, 1964 yılında yayımlanan Architecture Without Architects: A Short Introduction to Non-pedigreed Architecture kitabı. Onu "Mimarsız Mimarlık" jargonunu belleğimize ve dilimize işleyen, provokatif, yol gösterici ve çok yönlü bir meslek insanı olarak tanımlayabiliriz.
Rudofsky'nin kitapta vurguladığı fikirlere göre, Batı dünyasında yazılan ve öğretilen mimarlık tarihi salt birkaç seçili kültürden daha fazlasıyla ilgilenmez. Bu bağlamda kitap, Rudofsky'nin kariyeri boyunca gezip gördüğü yerlerde çok çeşitli kültürlere ait 'non-pedigreed', yani herhangi bir kategoriye dahil edilemeyen, sınıflandırılamayan, enformel mimarlık ürünlerinden oluşan bir imgeler toplamıdır. Rudofsky mimarlık tarihi alanındaki sınırlı görüş ve algılarımızı kırma teşebbüsüyle, bu sınıflandırılamayan, vernaküler, özgün ve çoğunlukla anonim mimarinin uçsuz bucaksız bilge dünyasını veciz bir şekilde bizlere sunar.
Yine 1964 yılında, kitabın yayımlanma tarihiyle eş zamanlı olarak MoMA (New York Modern Sanatlar Müzesi) 'da Architecture Without Architects adında bir retrospektif sergisi açılır. Kapadokya ve Mısır'daki mağara yerleşimlerden Etiyopya'daki kaya oyma kiliselere, Çin'deki yeraltı köylerinden Peru'daki Muyu-uray amfitiyatrolarına ve çok geniş coğrafyaları kapsayan kırsal mimarlık örneklerine uzanan bu muazzam dünya, doğa ile her zamankinden daha fazla başı dertte olan insanlığa 'öteki'ne dair alternatif bir yol gösterir.
Kapsamlı sergi katalogunu incelemek için:
Bütün yaşamını yolculuk etmeye adayan Bernard Rudofsky'e göre yolculuk bir tavırdır; fiziksel ve entelektüel bir deneyim, kişisel eğitim ve gelişim için bir araçtır. Onun 'yer'i anlama ve çalışma yöntemi akademik değil deneyseldir; bir yeri bütünüyle kavrar, salt mimariyi kayıt altına almaz, o yeri bütün kültürel-yerel değerleriyle, doğasıyla, yaşam biçimiyle, yemek alışkanlıklarıyla, ve hatta giyim tarzlarıyla bir bütün olarak ele alıp tanımaya çalışır.
Yolculuk deneyimleri aracılığıyla oluşturduğu kapsamlı arşivinin içinde ilgilendiği esas noktalara dair belirgin bazı temaları ayırmak mümkündür. Ziyaret ettiği birbirinden farklı fiziksel ve kültürel coğrafyalarda analitik gözlem yeteneğiyle mütemadi bir yol izler; çok çeşitli konumlar, kültürler ve zamanlar arasından benzer mimari çözümleri çekip çıkarır.
Bernard Rudofsky'nin yöntemini 'vernaküler' aracılığıyla modernizmi bir yeniden anlamlandırma biçimi olarak görebiliriz. Mimar Avrupa, Güney Amerika ve ABD'de birçok etkileyici proje, ağırlıklı olarak konut üzerine çalışır. Bu çalışmalar modern mekanın üretimine dair yeni fikirlerin gelişimini etkiler.
* Yeryüzü bir yazım biçimidir, bizzat yazarları olduğumuzu unuttuğumuz bir coğrafyadır.
Georges Perec
Yorumlar